italyan futbolu dendiği zaman, hemen hepimizin aklına gelen klişeleşmiş derbiler vardır. roma – lazio, juventus – torino, genoa – sampdoria vs..
ama bence, en önemlisi milano derbisidir. f.c.internazionale – a.c.milan. evet belki milano derbisi, roma derbisi kadar, nefret dolu değildir. romalılar ile laziolular arasındaki aşırı kutuplaşma yoktur interliler ile milanlılar arasında. ama sonuçta bu iki kulüp, italyanın en büyük 3 kulübünden ikisi. ve en nihayetinde, birbirlerini sevecek halleri de yok bunların. adı üstünde derbi. hem italyanın en büyük kulüplerinden olmaları, hem avrupada ikisinin de büyük başarılara imza atmış olmaları, hem de müthiş tribün atmosferleri nedeniyle italyanın en önemli derbisidir bana göre inter – milan derbisi.
milan, 16 eylül 1899 tarihinde, milano’daki du nord otelinin bir odasında kuruldu. kulübün ilk adı, kurucular arasında yer alan ingiliz alfred edwards'ın talebiyle milan football and cricket club oldu. kulübün ilk merkezi, via berchet semtinde bulunan bir şarap dükkanıydı. kulüp kuruluştaki güçlükleri çabuk atlatarak italya ligine dahil oldu. ve kuruluşundan 2 yıl sonra yani 1901 yılında ilk italya ligi şampiyonluğunu kazandı. bu şampiyonluğu 1906 ve 1907 yıllarında kazanılan üst üste 2 şampiyonluk daha izledi. artık milan, dönemin italyan futbolunda oldukça önemli ve büyük kulüpler arasındaki yerini almıştı. ve bu görünüm altında, milan’ın ve italya futbolunun geleceğini etkileyecek bir olayın gerçekleşeceği 1908 yılına gelindi.
9 mart 1908 tarihinde, milan kulübü içinde anlaşmazlık yaşayan bir grup, kulüpten ayrılmaya ve yeni bir kulüp kurmaya karar verdiler. ve "football club internazionale milano" kulübünü kurdular. kulübe yabancı uyruklu futbolcuları da çekebilmek maksadıyla kulübün ismini internazionale milano (uluslararası milano) olarak seçmişlerdi. ve bunun da bir göstergesi olarak, takımın ilk kaptanı isviçreli hernst manktl olmuştu. kulüp renk olarak mavi ve siyahı seçmişti. inter de aynı milan gibi, kuruluşundan 2 yıl sonra, yani 1910 yılında ilk italya ligi şampiyonluğunu kazandı. inter tarihinde ilk kez şampiyonluk kupasını kaldıran kaptan italyan virgilio fossati idi. (büyük kaptan şak şak şak büyük kaptan şak şak şak)
dolayısıyla italyanın bu büyük ezeli rekabeti 1908 yılında başlamış oldu. inter kurulduktan sonra, milan’da uzun yıllar sürecek bir durgunluk dönemi başladı. ve koskoca milan kulübü 1907 yılından sonra ilk şampiyonluğunu 1950-51 sezonunda kazandı. yani tam 44 yıl şampiyonluk bekledi. ve bu 44 yıl boyunca tek bir italya kupası da kazanamadı. tabiri caizse "azap yılları" şeklinde geçen bir 44 yıldı bu milan için. aynı dönemde inter ise, 1910, 1920, 1930, 1938, 1940 yıllarında italya ligi şampiyonluğunu, 1939 yılında da italya kupasını kazanmış, milano şehrinin kelimenin tam anlamıyla gururu olmuştu.
1951 yılından sonra, her iki kulüp karşılıklı olarak şampiyonluklar kazanmaya devam ettiler. inter, milan’ın 1951 yılına kadar devam eden şampiyonluksuz yıllarında elde ettiği "daha çok şampiyon olma" ünvanını çok uzun yıllar elinde tuttu. öyle ki inter italya’da her 10 şampiyonluğa verilen sarı yıldızı milan’dan tam 13 sene önce 1965-66 sezonunun sonunda göğsüne taktı. milan ise 1978-79 sezonunun sonunda bu hakkı kazandı. interin son italya ligi şampiyonluğunu kazandığı 1988-89 sezonunun sonunda şampiyonluk sayıları inter=13, milan=11 idi. o yıldan sonra, interin bir duraklama dönemine girmesi ve bence daha önemli olarak milan’ın fabio capello ile tam anlamıyla bir devrim yaşaması sonucunda, milan 1991-92 ve 1992-93 sezonlarındaki şampiyonluklarıyla durumu 13-13 yaptı. ve sonra milan, 1993-94, 1995-96 ve 1998-99 sezonlarında 3 kez daha şampiyon olarak durumu 16-13’e getirdi. inter 1989 yılından bu yana, o klinsmann’lı, mattheaus’lu, brehme’li kadrosundan bu yana ne yazık ki şampiyon olamıyor. en çok geçen sezon yaklaştı ama son maçta kaybetti. bu hasretin artık bitmesi, milanla olan şampiyonluk farkı daha da büyümeden sona ermesi gerekiyor. umarım gelecek günler inter için iyi olur.
biraz da her iki kulüp hakkında bazı bilgiler vermek istiyorum. inter 13 lig, 3 italya kupası, 1 italya süper kupası, 2 şampiyonlar ligi (statüsü şampiyon kulüpler kupası olduğu dönemde), 2 kıtalararası (intercontinental) kupa, 3 uefa kupası kazanmış. simgesi ejderha. (yılan olduğu da iddia edilir ama interin simgesi yılan değil ejderhadır). ayrıca inter italya’daki faşist yönetim döneminde, bu yönetiminde baskısıyla milanese unione sportiva kulübüyle birleştirilmiş ve 1928 – 1945 yılları arasında ambrosiana inter adını almış. faaliyetine bir dönem bu isimle devam etmek zorunda kalan inter, 1930-1940 yılları arasındaki italya ligi şampiyonluklarını da (1930-1938-1940) bu isimle kazanmış. daha sonraki dönemde ise tekrar fc. internazionale ismine geri dönmüş. (çok da iyi yapmış).
milan ise, 16 lig, 4 italya kupası, 4 italya süper kupası, 5 şampiyonlar ligi (4’ü statüsü şampiyon kulüpler kupası olduğu dönemde), 2 kupa galipleri kupası, 3 avrupa süper kupası, 3 kıtalararası (intercontinental) kupa kazanmış. simgesi şeytan. milan’ın tarihinde 44 yıl boyunca şampiyon olamama ve italya kupası alamama gibi kara bir dönemin yanında, bir başka kötü anı daha var. o da takımın 1979-80 sezonunda italya ligindeki şike olaylarına karışarak 2.lige düşürülmesi. (valla interliyim diye söylemiyorum ama, 10 tane daha şampiyonlar ligi de kazansa, bu lekeyi tarihinden silemez milan). takım bir sezon ikinci ligde mücadele etmiş ve ertesi sezon tekrar 1.lige yükselmiş. ancak o sezonda da 16 takımlı ligde 14. olmuş ve yeniden serie b’nin yolunu tutmuş. bir sezon sonra ise tekrar serie a’ya yükselmiş. yani meşhur milan’ın tarihinde 1980-81 ve 1982-83 sezonları olmak üzere 2 sezonluk bir ikinci lig tecrübesi !! var.
yine ilginç bir not, milan 1977 yılından bu yana, inter de 1982 yılından bu yana italya kupası kazanamıyorlar.
bu büyük derbi hakkında son olarak değinmek istediğim bölüm ise, tabii ki iki kulübün taraftarları. malumunuz, bu iki kulüp maçlarını milano’daki eski adıyla san siro, yeni adıyla guiseppe meazza stadında oynuyorlar. bu stadı ortaklaşa kullanıyorlar ve biri içerdeyse, biri deplasmanda oynuyor. fikstür buna göre ayarlanıyor. milan fanatiklerinin konuşlandığı tribün güney tribünü. yani curvasud. interlilerin tribünü ise kuzey tribünü. yani curvanord. her iki kulübünde tribün yükünü çeken belli başlı grupları var. bizim inter’de grup sayısı daha fazla. curvanord’un başlıca gruplarını ultras, boys san, boys roma, viking, irriducibili inter, brianza alcoolica olarak sayabiliriz.
curvasud’da ise irili ufaklı bazı gruplar olmasına rağmen, asıl yükü iki büyük grup çekiyor. 1968 yılında kurulan fossa dei leoni ve 1975 yılında kurulan brigate rossonere grupları. (şu brigate rossonere grubunun ismine hastayım yani. söylerken bile insan gaza geliyor). fossa dei leoni, aslan yatağı anlamında. brigate rossonere ise kırmızı siyah tugay anlamına geliyor.
bu gruplar ile ilgili olarak,
http://www.curvanordmilano.it,
http://www.fdl.it, ve
http://www.brigaterossonere.it adreslerine girilebilir. adamlarda 1970 lerde bile ne tribünler varmış diyor insan.
kaynak: alper katmer